Het valt niet mee om de essentie van wat Abessijnen en Somali's tot Abessijnen en Somali's maakt, in één zin te omschrijven, maar een poging daartoe zou kunnen zijn: Abessijnen en Somali's zijn intelligente, gevoelige, aanhankelijke, extraverte, eigenzinnige, nieuwsgierige, atletische en zeer actieve, middelgrote, getickte tabby katten met grote persoonlijkheden en gevoel voor humor. Ze hebben een slanke lichaamsbouw en een kenmerkende aftekening in hun vacht, die "ticking" wordt genoemd. Het verschil tussen Somali's en Abessijnen zit hem in de vachtlengte. De Abessijn heeft namelijk een korte, gladde vacht die terugspringt wanneer je hem open doet. De Somali daarentegen heeft een zijdezachte, halflangharige vacht, die soepel om de kat heen valt.

Abessijnen en Somali's worden gefokt in verschillende kleurslagen, die echter niet door alle fokkersverenigingen erkend worden. Zo erkent de CFA, de grootste kattenfokkersvereniging ter wereld, alleen de wildkleur en sorrel en hun verdunde versies, blauw en fawn. De zilvers worden niet erkend, evenals de lilac, chocolat, genetisch rode, crème en tortie Abessijnen en Somali's. De FIFé, accepteert daarentegen wel de zilver variëteiten, evenals de door de CFA geaccepteerde kleurslagen, maar niet de genetisch rode, crème en tortie variëteiten. De Britse GCCF, de fokkersvereniging die als eerste de Abessijn registreerde, accepteert de zilvers ook, maar geeft de lilacs en chocolates, evenals de genetisch rode, crème en torties, Abessijnen en Somali's een zogenaamde "preliminary status". De onafhankelijke fokkersverenigingen en TICA tenslotte, zijn wat betreft de verschillende kleurslagen nog het meest tolerant en accepteren alle bovengenoemde kleurslagen.

Zoals hierboven al genoemd, is met name de "ticking" in de vacht van een Abessijn (en Somali) een typisch kenmerk van het ras. Ticking houdt in, dat elke, afzonderlijke haar een aantal bandjes heeft, het liefst 4 bij een Abessijn, in de genetische kleur van de betreffende kat. De haarpunt moet de kleur van de ticking hebben en mag niet licht van kleur zijn. Zo heeft een wildkleur Abessijn, welke een genetische zwarte kat is, zwarte bandjes op de roodbruine haren, en zwarte puntjes aan het uiteinde van de haren, waardoor de kat de impressie geeft van een warme, roodbruine kat met een zwarte gloed over haar vacht. In het gezichtje laten Somali's en Abessijnen de typische tabby tekening van alle tabby katten zien. De staartpunt is effen, in de genetische kleur, dus bij een wildkleur zwart. Maar op de rest van het lijf en de poten ontbreekt de tabby-tekening. De kin en bovenlippen zijn creme-kleurig. 

De Abessijn behoort tot de oudste, ons bekende kattenrassen, en werd al eind 19e eeuw in Groot Britannië gefokt. Desondanks is de herkomst van het ras in nevelen gehuld en werd lange tijd aangenomen dat de Abessijn zijn oorsprong vond op het Afrikaanse continent. Met name de gelijkenis met de afbeeldingen van slanke katten met grote oren uit het oude Egypte, evenals de gelijkenis met Felis Lybica, een in Afrika in het wild levende kleine katachtige, leken te bevestigen dat de oorsprong van dit elegante ras, met zijn markante ticking, in die richting gezocht moest worden.

Hun naam danken Abessijnen dan ook aan het feit dat de eerste Abessijnen die op kattenshows in Engeland verschenen uit Ethiopië (destijds Abyssinië genaamd) geïmporteerd zouden zijn.

Recent wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond, door middel van DNA onderzoek, dat het veel aannemelijker is om de oorsprong van de "getickte" katten te zoeken in de kustgebieden van de Indische Oceaan en bepaalde delen van Zuid-Oost Azië.

Ons eigen Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis te Leiden, herbergt zelfs een opgezette kat die erg veel weg heeft van een Abessijn. Deze kat, bekend als "Frank's Aby", is van vóór 1833 en heeft de kenmerkende ticking van een Abessijn. Ze is meegekomen op een VOC schip, wat de recente wetenschappelijke onderzoeken betreffende de oorsprong van "getickte" katten, lijkt te onderschrijven.

Korthaar is dominant over langhaar, hetgeen wil zeggen dat de kittens met een halflangharig vachtje de genen voor de langere vachtlengte van beide ouders moeten meekrijgen. Krijgen zij maar één copie van het gen voor langhaar van één van beide ouders, dan zal de langere vachtlengte niet tot uitdrukking komen en het kitten een kortharige vacht krijgen. Echter, deze kittens met hun kortharige vachtje dragen het gen voor langhaar wel, zonder dat dat aan de buitenkant te zien is.

Vroeger werden er af en toe kittens met een langharig vachtje geboren uit kortharige Abessijnen. Dit betekende dat beide ouders van dergelijke kittens het gen voor langhaar moesten dragen. Maar omdat dit gezien wordt als een fout bij de Abessijn (die moet immers kortharig zijn) waren Abessijnen fokkers niet blij met deze kittens.

Totdat een Amerikaanse Abessijnenfokster, Evelyn Mague geheten, zo'n langharig kitten een keer terug zag toen het volwassen was. Ze was zo aangenaam verrast door het uiterlijk van deze "langharige Abessijn", dat zij zich sterk gemaakt heeft voor erkenning van deze katten als Somali's.

Somali's zijn dus eigenlijk gewoon halflangharige Abessijnen en vergeleken bij hun kortharige neefjes en nichtjes, pas veel later erkend.

Om de genenpool van de Somali zo divers en gezond mogelijk te houden, mogen Somali fokkers uitkruizen met Abessijnen. De kittens uit dergelijke kruisingen worden Abessijn varianten genoemd, of ook wel kortharige Somali's, al naar gelang de fokkersvereniging waar de kittens geregistreerd worden.

Abessijn varianten zien er uit als Abessijnen, met als enige verschil dat sommige varianten een wat zachtere vacht hebben dan Abessijnen die het gen voor halflanghaar niet dragen, en soms ook wat langere haren bij de staart en de buik hebben. Aangezien zij het gen voor halflang haar dragen, mogen varianten niet gebruikt worden voor de Abessijnen fok. Anders zou immers het gen voor halflanghaar weer in de Abessijnen terecht kunnen komen.

Tot voor kort kon alleen op grond van de vachtlengte van de ouderdieren, stamboom onderzoek of testkruizingen, bepaald worden of een kiten met korthaar inderdaad het gen voor langhaar droeg of niet. Tegenwoordig is het echter mogelijk om met behulp van een DNA test te onderzoeken of een kat al dan niet het gen voor (half)lang haar draagt.

Zoals hiervoor al geschreven is, zijn Abessijnen en Somali's intelligente, gevoelige, aanhankelijke, extraverte, eigenzinnige, nieuwsgierige, atletische en zeer actieve, middelgrote, katten met grote persoonlijkheden en gevoel voor humor. Hoe intelligent mag bijvoorveeld blijken uit het feit, dat deze rassen bekend staan onder liefhebbers als echte "Houdini's", ofwel meester uitbrekers. Maar dus ook meesters in het inbreken. Kastjes, deuren en lades open maken, daar draaien de meeste Abessijnen en Somali's hun pootjes niet voor om. Hun eigenzinnigheid, vasthoudendheid en lenigheid komt hierbij ook om de hoek kijken, want als ze eenmaal iets in hun lieftallige kopjes gehaald hebben, geven ze het niet snel op en halen ze de meest waanzinnige capriolen uit om hun doel te bereiken. "Niets is veilig voor een Somali of Abessijn" is dan ook niets teveel gezegd. Zeker niet als er op een mooie zomeravond een motje de kamer in vliegt...

Intelligentie en nieuwsgierigheid gaan vaak samen, en zo ook bij de Abessijn en Somali. Alle nieuwe dingen moeten aan een grondige inspectie onderworpen worden. Of dat nu de loodgieter en zijn gereedschapskist zijn, de dagelijkse boodschappen, een nieuw meubelstuk (of de verpakking daarvan) of een andere nieuwe verschijning in hun leefomgeving, ze zullen zeker een kijkje komen nemen en het "nieuws" van alle mogelijke hoeken bekijken en uitproberen. Veel Abessijnen en Somali's zijn ook dol op water en sommigen gaan zelfs zover, dat zij regelmatig een bad nemen of mee gaan onder de douche.

Somali's en Abessijnen staan er tevens om bekend erg gericht te zijn op gezelschap van zowel hun mensen, als soortgenoten. Zij kunnen dan ook erg slecht tegen eenzaamheid; zij gaan zich niet alleen vervelen, met alle nare gevolgen van dien, maar kwijnen letterlijk weg en lijden onder het gebrek aan stimulatie en contact met mensen en soortgenoten. In ruil voor de nabijheid van hun mensen, verlenen zij op enthousiaste wijze hulp in de huishouding, waarbij voor velen met name stofzuigen en bedden opmaken favoriete bezigheden zijn. Tenslotte vermaken veel Abessijnen en Somali's zichzelf en hun mensen met het apporteren van geliefd speelgoed, waarbij zij vaak niet onder doen voor de meest getrainde jachthond.

Somali's en Abessijnen zijn over het algemeen geen echte schootkatten, maar willen wel graag aangehaald worden. Vaak komen ze naast je op de bank zitten, of liften mee op de schouders van hun "personeel". Het aanhankelijke karakter van de Abessijn en Somali gaat gepaard met een zeer gevoelige natuur. Zij pikken feiloos de sfeer op in huis, evenals de stemming van hun mensen. Hard schreeuwen, of erger, heeft een averechts effect op hen. Veel stress in huis is voor niemand gezond, maar met name de Abessijn en Somali kunnen daar uitermate slecht tegen, hetgeen zich kan uiten in lichamelijke klachten.

Laat nu die fijngevoeligheid gepaard gaan met een hoge mate van intelligentie, en nieuwsgierigheid, een eigenzinnig en uitgesproken karakter en voeg daar dan tenslotte een enorm atletisch vermogen en buitensporig energieniveau aan toe, en je hebt een Abessijn of Somali. Deze laats genoemde eigenschappen zorgen ervoor, dat veel eigenaren hun Abessijn of Somali op plekken tegen komen waarvan ze nooit gedacht hadden dat daar ooit een kat zou komen. Zelfs doorgewinterde kattenliefhebbers, die voor het eerst kennismaken met de Abessijn en Somali, zijn verbaasd over hun atletische vermogens en energieniveau, die ver boven dat van de gemiddelde kat uitstijgt. Sommige fokkers zeggen dan ook wel eens voor de grap dat hun katten kunnen vliegen, want daar lijkt het soms meer op.

Kortom, Somali's en Abessijnen zijn zeker niet geschikt voor iedereen. Een Abessijnenfokster, die al ruim 30 jaar fokt vatte het een keer zo samen: "Wanneer je een Abessijn in huis haalt, krijg je heel veel kat in een kleine verpakking" . En de twee Somali broertjes die het huis onveilig maken bij een kunstenares worden nu liefkozend de "Boeven" genoemd, maar veel planten heeft zij niet meer over in huis... . En nee, ze worden niet veel rustiger of minder speels met het vorderen der jaren.